Một nguyên thủ mạnh & một quốc
gia mạnh
Huy Đức
Ngày 3-4-2014,
trong "lễ thượng kỳ", Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhắc đến khái niệm
một "quốc gia mạnh" và, cái cách ông đứng trên nóc tàu, một tay chống
nạnh, một tay vẫy đám đông, bên cạnh một cựu nguyên thủ phải ôm cột giữ thăng
bằng, gợi ý hình ảnh một quốc gia mạnh cũng tương đồng với một nguyên thủ mạnh.
Một nguyên thủ mạnh
Tàu ngầm chỉ
phát huy tác dụng khi nó lặn sâu chứ không phải khi nó nổi lên. Chính trị Việt Nam cũng như
biển khơi. Một nguyên thủ mạnh không chỉ là người biết xây dựng hình ảnh trước
công chúng mà còn phải là một người biết kiến tạo tương lai cho mình và cho
chính công chúng ấy.
Một nguyên thủ
đưa được nhiều người thân, nhiều "em út" vào các vị trí trọng yếu,
thâu tóm được nhiều quyền lực và tiền bạc chỉ được coi là một nhà độc tài. Một
nguyên thủ coi mọi người dân đều là người của mình, thiết kế được một nhà nước
mà ai ngồi vào cũng rất khó tham nhũng, khó lạm quyền; kiến tạo được những nền
tảng dân chủ để quốc gia vẫn phát triển ngay cả khi không có mình, nguyên thủ
ấy mới đáng được coi là nguyên thủ mạnh.
Một nguyên thủ
mà đất nước cần vào lúc này phải là một nhà cải cách. Muốn trở thành một nhà
cải cách phải có đủ khát vọng và trí tuệ. Chỉ những người có khát vọng dân chủ
mới có đủ dũng cảm để từ bỏ đặc lợi, đặc quyền. Chỉ những người có đủ trí tuệ
mới có thể tập hợp lực lượng và chuẩn bị một lộ trình vững chắc. Chưa có ý chí
chính trị (cải cách), chưa thiết kế lộ trình chính trị thì chưa thể nào
"thông điệp".
Độc tài & Dân chủ
Những cuộc
biểu tình ở thủ đô Bangkok
hay được những người ngại thay đổi nói đến như những con ngoáo ộp dân chủ.
Trong khi, Singapore
lại thỉnh thoảng được đưa ra như một ví dụ êm ái khi bào chữa cho sự độc tài.
Nhưng,
Singapore chỉ là một "citi-state" và Thái Lan mới chỉ là một quốc gia
đang ở trên đường đi đến dân chủ. Quyền lực nhà nước Thái vẫn đang khi nặng về
vương quyền, khi nghiêng về pháp quyền. Trong những xung đột chính trị, quyền
đưa ra "phán quyết" cuối cùng thường là quân đội chứ không phải là tối
cao pháp viện.