Nhãn

Chủ Nhật, ngày 21 tháng 6 năm 2015

Ký ức làng Cùa




Ký ức làng Cùa
Tiểu thuyết của Đặng Văn Sinh

             Chương chín  (Tiếp theo)
 

Sau khi rời khỏi làng Cùa, cuộc đời Nhân lại sa vào một bi kịch. Hôm ấy, bụng mang dạ chửa, Nhân cắp gói quần áo đi dọc triền đê, mấy lần định nhảy xuống sông Lăng nhưng nghĩ đến đứa con trong bụng lại chần chừ không nỡ. Khoảng nửa chiều có con đò dọc đậu ở bến Tam Giang sắp xuôi Vạn Giã, cô đánh liều bước xuống xin đi nhờ về kẻ Lủ. Nhìn thấy cô gái xinh đẹp ăn mặc nền nã tay chủ đồng ý ngay. Hắn ta trạc ba tư ba nhăm, rậm râu, tóc húi móng lừa, bắp tay bắp chân cuồn cuộn, ngực nở mày rậm, đặc biệt cặp mắt hoang dại như mắt chó sói nhìn ai cũng muốn ăn tươi nuốt sống người ta. Nhưng bà chủ thuyền còn ghê gớm hơn nhiều. Mụ ta có khi phải hơn chồng năm bảy tuổi, nhác trông chẳng khác gì loại Tú Bà chuyên nghề buôn son bán phấn, đã hết thời xuân sắc phải xuống sông chạy đò dọc. Nhìn thấy Nhân, bà ta ghét lắm định tống cổ lên bờ. Ngữ này cho xuống thuyền chỉ hỏng đám chân sào. Chưa biết chừng gã chồng háo sắc nát rượu kia cũng thèm rỏ rãi cũng nên. Nghĩ vậy mụ ta gọi Nhân vào trong khoang hỏi :
- Cô tên là gì?
- Thưa bà, cháu tên là Nhân.
- Quê quán?
- Thưa . . .ở làng . . .Yên Ninh. -  Nhân buột miệng nói dối.
- Cô có mang phải không?
- Cháu . . .chót dại.
Bà chủ thuyền gật đầu khẽ “hừ” một tiếng :
- Hiểu rồi. . . Bây giờ phải cho cái thai ra đã.
- Thưa bà! Cháu…

Nguyên khí


               NGUYÊN KHÍ
                   Tiểu thuyết của Hoàng Minh Tường

         9. ỨC TRAI TIÊN SINH


               Đủng đỉnh chiều hôm dắt tay
               Trông thế giới phút chim bay. 

                    ( Mạn thuật 4 – Quốc âm thi tập – Nguyễn Trãi)


Lại nói về quan Thừa chỉ Hành khiển Nguyễn Trãi.
Tận dụng những ngày ở Côn Sơn, Nguyễn Trãi đã dồn hết tâm trí để hoàn thành bộ “Quốc triều Hình luật” mà ông đã hứa với vua Lê Thái tổ trước phút ngài lâm chung. Đây cũng chính là phần hai của “Bình Ngô sách” mà ông từng tâu lên Bình Định vương khi hội kiến người ở Lam Sơn. Ông từng nói với Lê Lợi:“Giành lại nước trong nanh vuốt giặc Ngô lúc này là vô cùng gian nan cực khổ, nhưng không phải là bất khả. Thời Trần thế giặc Nguyên Mông còn lớn gấp bội giặc Minh bây giờ. Vó ngựa quân Mông Cổ từng tung hoành khắp mặt đất, từ đông sang tây, từ bắc xuống nam, giặc Thát dày đạp Trung Nguyên, khiến người Hán mấy chục năm sau còn khiếp sợ. Vậy mà đến nước Nam ta thì thất bại. Hưng Đạo Đại vương cùng vua tôi nhà Trần ba lần làm cho giặc Nguyên Mông vỡ mật, Thái tử Thoát Hoan phải chui ống đồng mới toàn mạng… Chỉ cần chúa công dùng chước “mưu phạt tâm công” biết đánh vào lòng người, biết dựa vào sức dân, thì nguy nan đến mấy, Đất Nước cũng có ngày giành lại được. Nhưng thưa chúa công, giành được độc lập đã khó, nhưng xây nền tự chủ còn nguy nan gấp bội…”
Rất tiếc là ngay sau khi giành được độc lập, vua Lê Thái tổ đã quá say sưa chiến thắng, choáng ngợp vì vinh quang, tự mãn về công đức, đem lòng nghi kỵ công thần, thích nghe  bọn xu xiểm, bỏ ngoài tai lời nói thẳng. Tiếp đến là những năm ông vua trẻ Lê Thái Tông ham chơi, ít chịu học, ưa dùng bọn lộng thần. Vì thế việc lớn nhất là xây dựng rường cột quốc gia, đưa triều chính vào kỷ cương, khuôn trăm họ sống theo luật pháp… vẫn chưa làm được.
 Nguyễn Trãi cáo quan, bãi triều, tiếng là trí sỹ, ẩn dật, nhưng tất cả tâm trí sức lực vẫn dồn hết cho bộ “Quốc triều Hình luật” mà ông đã thai nghén từ thuở “góc thành nam lều một căn”. Rồi từ hơn chục năm nay, ông cùng các văn thần đồng môn đồng tuế  bao phen lao tâm khổ tứ, đào bới từ những tàng thư bị giặc Minh tiêu hủy để tìm vốn liếng còn lại của ông cha, nhờ các đoàn sứ thần sưu tầm các bộ hình luật của các triều đại Đường, Tống, Minh… để tra cứu, tham khảo. Bây giờ thì bộ sách đồ sộ “Quốc triều Hình luật” gồm 6 quyển, 13 chương, hơn 700 điều, đã hầu như hoàn thành, đang nằm trên án thư kia. Đó sẽ là món quà quí giá nhất mà Trãi này sẽ dâng lên đức vua để ngài phê chuẩn ban bố cho trăm họ. Nước Nam ta từ nay sẽ có quốc luật, quy định mọi hoạt động của nhà nước từ triều đình đến hương xã, từ quan đến dân; mọi lĩnh vực đời sống kinh tế, văn hoá, chủ quyền, lãnh thổ, bang giao, quân sự, thuần phong, mĩ tục; một bộ luật kỳ vĩ, là rường cột quốc pháp cho  muôn sau.

VÔ ĐỀ

VÔ ĐỀ
(Cảm tác về một chữ “ngông” trong thơ Nguyễn Văn Diệp)

Ai về nhắn bác Diệp nuôi ong(1)
Thơ bác dạo này vẫn…vú mông?(2)
Mật đặc dăm thùng thơm vị nhãn(3)
Đường thi mấy “bị” tỏa mùi…ngông
Một đời dâu bể cười như mếu(4)
Thế sự vô thường có lại không
Mới biết trăm năm là khoảnh khắc
Kinh Thầy (5) cuồn cuộn chảy về đông.

Chí Linh, 21/6/2015
Đặng Văn Sinh
Ghi chú:
(1): Nguyễn Văn Diệp là chuyên gia nuôi ong nổi tiếng của vùng Nam Sách, Hải Dương.
(2): Thơ Đường Nguyễn Văn Diệp thường có những bài hài hước mang yếu tố sex.
(3): Ong được thả ở vùng nhãn mùa ra hoa nên mật có hương thơm của nhãn.
(4): Nguyễn Văn Diệp tuổi Mão (1939), đồng khóa với nhà văn Tô Đức Chiêu, tốt nghiệp ĐH Bách khoa, nhưng gia đình bị quy lên địa chủ, ông thân sinh bị xử tử trong CCRĐ, chẳng những không được trọng dụng mà còn luôn bị kỳ thị thành phần giai cấp.
(5): Con sông chảy bên cạnh làng An Ninh (nay là 2 thôn An Đông và Anh Đoài, xã An Bình, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương).

Thứ Ba, ngày 19 tháng 5 năm 2015

Gặp lại một người bạn nhỏ, cuốn biên niên sử về một thế hệ thanh niên Thủ đô mùa đông năm 1946



Gặp lại một người bạn nhỏ,
cuốn biên niên sử về một thế hệ thanh niên Thủ đô mùa đông năm 1946
        (Tham luận đọc tại Hội thảo khoa học 100 năm ngày sinh nhà văn – học giả Nguyễn Đổng Chi tại thành phố Hồ Chí Minh ngày 7 tháng 5 năm 2015)
     Đặng Văn Sinh

I. Mở đầu

Giáo sư Nguyễn Đổng Chi là nhà một văn hoá lớn của Việt Nam. Ông thành công trong  nhiều lĩnh vực nghiên cứu như văn học, sử học, khảo cổ học, dân tộc học với những tác phẩm nổi tiếng như Mọi Kontum (nghiên cứu dân tộc học, viết chung với Nguyễn Kinh Chi – 1937); Túp lều nát (phóng sự về tệ nạn cường hào ở nông thôn Nghệ Tĩnh, 1937); Việt Nam cổ văn học sử (nghiên cứu văn học sử, 1942); Hát giặm Nghệ Tĩnh (nghiên cứu dân ca, 1944); Lược khảo về thần thoại Việt Nam (1956); Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam (5 tập, 1957 – 1960, viết chung); Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam (5 tập, 1957 – 1982); Địa chí văn hoá dân gian Nghệ Tĩnh (1980 – 1984), Góp phần tìm hiểu phong trào nông dân trong lịch sử (3 tập, 1965 – 1978, chưa xuất bản). Tuy nhiên, Nguyễn Đổng Chi còn là một nhà văn mà không phải ai cũng biết đến nếu chưa đọc cuốn sách Gặp lại một người bạn nhỏ nổi tiếng của ông.
Cho đến nay, Gặp lại một người bạn nhỏ đã được in đến 4 lần bởi 3 nhà xuất bản. Lần thứ nhất, nhà xuất bản Hội Nhà văn, 1957. Lần  thứ hai, nhà xuất bản Hà Nội, 1986. Lần thứ ba, nhà xuất bản Văn học 1999. Và, lần thứ tư, kỷ niệm một nghìn năm Thăng Long – Hà Nội, do nhà xuất bản Hà Nội ấn hành với văn bản đầy đủ nhất còn lưu giữ trong thư viện gia đình tác giả.

Chủ Nhật, ngày 19 tháng 4 năm 2015

Nguyên khí (tiếp theo)

                    NGUYÊN KHÍ

            Tiểu thuyết của Hoàng Minh Tường



               8. Nội quan Tạ Thanh

                          Ngoài chưng mọi chốn đều thông hết
           Bui một lòng người cực hiểm thay.
                                                       
      ( Mạn thuật 4 - Quốc âm thi tập - Nguyễn Trãi)


Vào cái buổi sáng tinh mơ Hoàng hậu Nguyễn Thị Anh xẻo lưỡi lão Câm ở chùa Huy Văn, có hai sự việc nữa, làm kinh động kinh thành Thăng Long.
Đó là cái chết bất ngờ của quan vệ úy Lê Nguyên Sơn và tai nạn khủng khiếp với  phù thủy Trần Văn Phương.
 Lê Nguyên Sơn sau khi đã hành quyết lão Câm và cho quân tát nước ngập tràn rồi đào phá tanh bành căn hầm bí mật sau chùa Huy Văn, vừa dẫn quân đi lùng sục quanh làng thì bị một mũi tên từ đâu đó bắn xuyên tim, chết ngay dưới chân ngựa. Còn phù thủy Trần Văn Phương thì vừa thay phiên dọn chuồng voi, liền bị con voi già giở chứng dẵm nát thây ngay ở cửa chuồng.
Nội quan Tạ Thanh, tức tốc gặp Hoàng hậu Nguyễn Thị Anh bẩm báo :
- Tâu Hoàng hậu, thần đã tuân ý chỉ…Tay phù thủy đã bị tội voi giày… Còn Lê Nguyên Sơn thì…Đội cấm quân đang lùng bắt kẻ đã bắn lén quan vệ úy. Dân chúng đồn ầm lên rằng đồ đảng của Tiệp dư Ngọc Dao đã giết Lê Nguyên Sơn để trả thù cho lão Câm…
Hoàng hậu lặng đi.
 Dẫu đã biết kết cục số phận của Lê Nguyên Sơn, nhưng trái tim tuổi mười tám của người đàn bà xinh đẹp và đầy uy quyền vẫn âm thầm tan nát. Những kỷ niệm như mới hôm qua cứ hiển hiện về. Làm sao quên được chuyến giã từ tuổi thơ, giã từ cái làng quê nghèo Bố Vệ ngày ấy. Không có chàng, sẽ chẳng có kinh thành Thăng Long hôm nay. Không có chàng, không có Hoàng thái tử Bang Cơ bây giờ. Không có chàng…sẽ không có những giây phút hạnh phúc lứa đôi mà một người đàn bà dẫu có thể trở thành Hoàng hậu, quyền bính, vinh hoa tột đỉnh, nhưng vẫn không thể được tận hưởng niềm hoan lạc tột cùng…

Thứ Sáu, ngày 17 tháng 4 năm 2015

Nguyên khí (tiếp theo)

  NGUYÊN KHÍ

Tiểu thuyết của Hoàng Minh Tường      


 7. HOÀNG TỬ LÊ TƯ THÀNH


                             Mỹ ngọc bất lao cầu thiên giá
                            Y lan chung tự thổ thành phân

                               (Ngọc tốt lo chi tìm giá đắt
                             Lan tươi ắt vẫn tỏa mùi hương) 

                                   (Họa thơ Cúc Pha - Ức Trai thi tập - Nguyễn Trãi)


Công việc dịch thuật và phiên giải “Long thành tạp ký” không giấu được những người thính nhạy, thiện tâm. Một hôm, Đỗ Chí Cao và Ngô Tháp đưa đến giới thiệu với giáo sư Hoàng Nguyên một cựu chiến binh, nhà giáo kiêm nhà thơ, nhà doanh nghiệp.
- Đây là chủ tịch Huỳnh Đạo, nhà s học… - Đỗ Chí Cao nói đại, chẳng cần biết chức danh thật của Huỳnh Đạo là chủ tịch hay chủ nhiệm - Giáo sư chắc đã biết “Câu lạc bộ Những người yêu kính và bảo vệ Nguyễn Trãi - Nguyễn Thị Lộ”?
Giáo sư Hoàng đưa cả hai tay đón người bạn đồng niên:
- Tôi có biết. Câu lạc bộ này có tên gọi tắt là “Nguyễn Trãi Club”. Tôi cũng đang muốn gia nhập để tỏ tấm lòng với tiền nhân. Rất hân hạnh được gặp ông chủ tịch.
Ông Huỳnh Đạo vội xua tay:
- Không dám… Tôi chỉ là chủ nhiệm Câu lạc bộ. Chúng tôi đang có tờ trình Chính phủ cho thành lập “Hội những người yêu kính và bảo vệ Nguyễn Trãi - Nguyễn Thị Lộ”. Nếu được thành lập, việc đầu tiên của Hội sẽ là đề nghị Toà án nhân dân Tối cao cho mở phiên toà, ra một phán quyết phủ định án quyết Lệ Chi Viên năm Nhâm tuất 1442, đòi trắng án cho hai cụ Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ…(1)
Ngô Tháp phù hoạ:
- Tại một hội thảo khoa học, Luật sư Nguyễn Thành Vĩnh đã chính thức nêu đề nghị này với nhà nước,(2) và ông coi đây là phiên toà đặc biệt, phiên toà Lương Tâm, để giải  toả nỗi oan tày trời gần 600 năm…

Ký ức làng Cùa (tiếp theo)



Ký ức làng Cùa
Tiểu thuyết của Đặng Văn Sinh



                              Chương chín
                                           1        
  

Đầu tháng sáu năm Giáp Ngọ, một anh bộ đội quân phục sĩ quan, mũ lưới, súng ngắn bên sườn, vai mang ba lô vào làng Cùa. Anh ta vừa định bước qua cổng thì có hai du kích xách súng chặn lại hỏi:
- Anh là ai? Vào làng có việc gì?
Người sĩ quan gườm gườm nhìn tay du kích lé mắt rồi lấy ra tờ giấy đưa cho anh ta :
- Tôi là Khúc Luận, con trai bà Cả Huê, hiện đang ở trung đoàn...
Một trong hai du kích có cái mũi khoằm, súng lăm lăm trong tay, chỉ cần viên sỹ quan hơi động đậy một chút là anh ta sẵn sàng cho ăn đạn. Tay lé mắt xoay ngược tờ giấy đánh máy chụp con dấu đỏ nhìn một lúc rồi đưa cho người mũi khoằm. Anh này cũng không biết chữ đành ngẩng lên nhìn chằm chằm vào anh bộ đội hỏi :
- Tên gì ?
- Đã bảo là Khúc Luận, có ghi trong giấy ấy. Các anh không đọc được à?
- Câm  mồm! - Người mắt lé quát.
- Anh là con ông Chánh Đàm?
- Thì sao?
- Đi theo chúng tôi.
Lúc ấy trời đã nhá nhem. Khúc Luận cảm thấy làng Cùa có chuyện bất thường định tính nước tháo lui nhưng không kịp nữa rồi. Ba du kích còn khá trẻ chẳng biết ở đâu bất chợt hiện ra tước ngay khẩu súng ngắn, quàng dây thừng trói giật cánh khuỷu dẫn về đình Cả. Chỉ ít phút sau anh ta bị tống vào hậu cung, nơi trước đây khoá Kiệt đã từng giam Lê Bang và bà Cả Huê. Người mũi khoằm khoá cửa xong bước ra sân bảo đám du kích ngồi ngoài sân:
- Sáng mai phải đưa tên phản động họ Khúc ra cho bà con bần cố nông đấu tranh.
- Hắn về từ bao giờ?
- Lúc chiều.
- Đáng đời cho quân địa chủ bóc lột. Chuyến này thì mẹ con nhà nó khó tránh khỏi tử hình .